Puste krzesło w terapii Gestalt: na czym polega ta słynna technika?

Rozmowa z pustym krzesłem? To ma sens

Technika pustego krzesła to jedna z najbardziej rozpoznawalnych metod w psychoterapii, a jednocześnie jedna z najczęściej źle rozumianych. Kojarzy się z filmami, żartami o terapii albo z czymś dziwnym, co robią „ci psycholodzy". Tymczasem jest to głęboka i niezwykle skuteczna technika, która od dziesięcioleci pomaga ludziom przepracowywać trudne emocje i niedokończone relacje.

Skąd się wzięło puste krzesło?

Technikę pustego krzesła rozwinął Fritz Perls, twórca terapii Gestalt, w połowie XX wieku. Perls wierzył, że wiele naszych problemów psychicznych wynika z tego, że nie potrafimy dokończyć ważnych doświadczeń emocjonalnych. Nosimy w sobie niewypowiedziane słowa, stłumioną złość, żal, którego nie pozwoliliśmy sobie wyrazić.

Puste krzesło daje przestrzeń, by to zmienić.

Jak to wygląda w praktyce?

Terapeuta stawia naprzeciwko pacjenta puste krzesło i zaprasza go, by wyobraził sobie, że siedzi na nim konkretna osoba: matka, ojciec, były partner, szef, a czasem młodsza wersja samego siebie.

Pacjent mówi do tej wyobrażonej osoby to, czego nigdy nie powiedział w rzeczywistości. Wyraża emocje, które były tłumione, czasem od lat. Potem terapeuta może zaproponować zamianę: pacjent siada na drugim krześle i odpowiada z perspektywy tej drugiej osoby.

To, co dzieje się w tym procesie, bywa niezwykle poruszające:

• Pacjent odkrywa emocje, o których istnieniu nie wiedział
• Doświadcza ulgi po wypowiedzeniu tego, co nosił w sobie
• Zyskuje nową perspektywę, widząc sytuację oczami drugiej osoby
• Domyka doświadczenia, które ciążyły mu latami

Kiedy stosuje się tę technikę?

Puste krzesło sprawdza się szczególnie dobrze w pracy z:

• Żałobą i stratą, gdy nie zdążyliśmy się pożegnać
• Konfliktami w relacjach, których nie udało się rozwiązać
• Złością lub żalem wobec osób, z którymi kontakt jest niemożliwy
• Wewnętrznymi konfliktami, gdy „część mnie chce jedno, a druga coś innego"
• Traumatycznymi wspomnieniami, w bezpiecznych warunkach terapeutycznych

Czy to naprawdę działa?

Badania empiryczne potwierdzają skuteczność techniki pustego krzesła, szczególnie w pracy z niedokończonymi sprawami (unfinished business) i w terapii depresji. Badania Lesliego Greenberga, jednego z najważniejszych współczesnych badaczy terapii Gestalt, wykazały, że ta technika prowadzi do głębszego przetwarzania emocjonalnego niż samo mówienie o emocjach.

W terapii Gestalt nie chodzi o analizowanie emocji na dystans. Chodzi o ich pełne doświadczenie tu i teraz, w bezpiecznej relacji terapeutycznej.

Nie musisz spotykać się z kimś osobiście, żeby dokończyć z nim ważną rozmowę. Czasem wystarczy puste krzesło, odwaga i terapeuta, który tworzy bezpieczną przestrzeń.

Pierwszy krok

Jeśli nosisz w sobie niewypowiedziane słowa do kogoś bliskiego lub do młodszej wersji siebie, technika pustego krzesła może być dla Ciebie. Porozmawiaj o tym z terapeutą gestalt.