Nastolatek w kryzysie: sygnały, których nie wolno ignorować

Okres dojrzewania to nie „trudny wiek". To czas ogromnych zmian

Każdy nastolatek przechodzi przez burzliwy okres. Wahania nastroju, konflikty z rodzicami, szukanie tożsamości - to normalne elementy dojrzewania. Ale są sytuacje, kiedy to, co wygląda na „typowe nastoletnie zachowanie", jest sygnałem czegoś poważniejszego.

Problem w tym, że granica między norma a kryzysem bywa trudna do rozpoznania. Dlatego warto wiedzieć, na co zwracać uwagę.

Sygnały ostrzegawcze

• Wycofanie z relacji. Nastolatek nagle przestaje spotykać się z przyjaciółmi, zamyka się w pokoju, odmawia rozmów.
• Spadek wyników w szkole bez wyraźnej przyczyny.
• Zmiany w jedzeniu i śnie. Nagła utrata apetytu lub objadanie się. Bezsenność lub spanie po 14 godzin dziennie.
• Autoagresja. Cięcie się, uderzanie, wyrywanie włosów - każda forma samookaleczeń wymaga natychmiastowej reakcji.
• Wypowiedzi o bezsensie życia. „Po co to wszystko", „Nikomu na mnie nie zależy", „Byłoby lepiej, gdybym nie istniał/a".
• Nadużywanie substancji. Alkohol, narkotyki, leki bez recepty.
• Nagłe zmiany wyglądu lub zainteresowań, które nie wydają się autentyczne, ale raczej wynikają z wpływu grupy.

Co robić, gdy zauważysz te sygnały?

Przede wszystkim: nie panikuj i nie reaguj karaniem. Nastolatek w kryzysie potrzebuje rodzica, który jest spokojny, obecny i gotowy słuchać bez oceniania.

Spróbuj porozmawiać, ale nie wypytuj. Zamiast „Co Ci jest?", powiedz: „Widzę, że ostatnio nie jest Ci łatwo. Chcę, żebyś wiedział/a, że jestem tu dla Ciebie." I daj czas na odpowiedź.

Jeśli nastolatek nie chce rozmawiać z rodzicem - to normalne. W takim przypadku terapia młodzieży daje przestrzeń, gdzie może otworzyć się przed kimś neutralnym. Terapeuta to nie „sojusznik rodziców". To ktoś, kto jest po stronie nastolatka.

Jak wygląda terapia nastolatka?

W odróżnieniu od terapii małych dzieci, praca z nastolatkiem opiera się na rozmowie. Ale to rozmowa na zasadach nastolatka: bez oceniania, bez moralizowania, bez „ja w Twoim wieku...". Terapeuta buduje zaufanie i pomaga młodemu człowiekowi zrozumieć siebie, swoje emocje i relacje.

W naszym gabinecie w Warszawie prowadzimy terapię młodzieży stacjonarnie i online. Umów konsultację, żeby porozmawiać o sytuacji Twojego dziecka.

Nastolatek w kryzysie nie potrzebuje rad. Potrzebuje kogoś, kto go wysłucha.